CHP saflarını terk eden 91 milletvekilinin kurucu kadrosunu oluşturduğu Yeni Parti, siyasi vizyonunu belirleyen parti programını yayımladı. “Ortak Gelecek İçin” başlıklı metin, “Değişim Çağrısı”, “Demokrasi, Yönetim ve Adalet”, “Kalkınma ve Ekonomi”, “Sosyal Devlet” ile “Dış Politika, Güvenlik ve Dirençlilik” olmak üzere beş ana başlık altında toplandı.
DEĞİŞİM VURGUSU VE KURUCU FELSEFE
Programın açılış bölümünde, Türkiye’deki mevcut yönetim anlayışı ve ekonomik düzen ağır biçimde eleştirilirken, “Bu karanlık düzeni değiştireceğiz” ifadesiyle yeni bir siyasi iradenin habercisi verildi. Metinde, partinin yalnızca alternatif bir siyasi oluşum olarak değil, “Türkiye’de siyasetin, yönetim biçiminin ve toplumsal işleyişin kaderini dönüştürmek” amacıyla yola çıktığı belirtildi. Parti iktidarının yalnızca isimlerin değişmesiyle sınırlı olmadığı, “Devlet mekanizmasını, ekonomik öncelikleri, siyasal üslubu ve iktidar-vatandaş ilişkisini kökünden yeniden kurgulama kararlılığı” olduğu vurgulandı.
ALTI OK VE SOSYAL DEMOKRASİ İLKELERİ
Yeni Parti’nin siyasi kimliğini inşa ederken dayandığı temel değerler arasında, Cumhuriyet’in kurucu felsefesi ve ulusal egemenlik anlayışı yer alıyor. Programda, Mustafa Kemal Atatürk’ün bağımsızlık, demokrasi ve egemenlik eksenli vizyonunun partinin yol haritası olduğu ifade edildi. Altı Ok olarak bilinen cumhuriyetçilik, milliyetçilik, halkçılık, devletçilik, laiklik ve devrimcilik ilkelerinin benimsendiği, partinin çağdaş sosyal demokrasi değerleriyle harmanlanan bir siyasal çizgi izleyeceği kaydedildi.
PARLAMENTER SİSTEME GEÇİŞ VE KUVVETLER AYRILIĞI
Yeni Parti’nin yönetim modeliyle ilgili en dikkat çekici vaatlerinin başında kuvvetler ayrılığına dayalı parlamenter sisteme dönüş geliyor. Meclis’in yasama ve denetim işlevlerinin güçlendirileceği, hükümetin meclise karşı hesap verebilir ve denetlenebilir kılınacağı ifade edildi. Cumhurbaşkanlığı makamının sembolik ve birleştirici bir konumda, anayasal çerçevede yeniden tanımlanacağı; kadınlar ve gençler başta olmak üzere toplumun kesimlerinin siyasette eşit temsiline dönük bağlayıcı düzenlemelerin hayata geçirileceği belirtildi. Ayrıca siyasi etik yasasının çıkarılması, partilerin mali şeffaflığının sağlanması, seçim barajının indirilmesi ve parti içi demokratik işleyişin güçlendirilmesi hedefler arasında yer aldı.
KAYYIMA SON
Yerinden yönetim ilkesine özel önem verilen programda, yerel yönetimlerin hem idari hem de mali özerkliğinin pekiştirileceği, Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı’nın tam anlamıyla uygulanacağı vurgulandı. Kesinleşmiş bir mahkeme kararı bulunmaksızın seçilmiş yerel yöneticilerin görevlerinden uzaklaştırılmasına izin verilmeyeceği, kayyım uygulamasına derhal son verileceği ifade edildi. Şehir planlamasının bilimsel, katılımcı ve ekolojik esaslara göre yürütüleceği, “kente karşı suç” kavramının hukuki düzenlemelere dahil edileceği kaydedildi.
KÜRT SORUNU, ANA DİL HAKKI VE ALEVİ TALEPLERİ
Kürt sorununun demokratik, eşitlikçi ve müzakereci bir zemin üzerinde kalıcı olarak çözüleceği belirtilen programda, “Terörün sonlandırılmasıyla birlikte siyasal ve toplumsal eşitlik temelinde bir düzenin inşası” hedefleniyor. Ana dilin doğal bir hak olduğu kabul edilerek her vatandaşın ana dilini öğrenme, yaşatma ve geliştirme hakkı güvence altına alınacak. Başta Doğu ve Güneydoğu Anadolu olmak üzere bölgesel adaletsizliğin derinleştiği yörelerde özel kalkınma paketleri devreye sokulacak. Alevi yurttaşların cemevlerine ibadethane statüsü tanınacak, Madımak Oteli ise toplumsal belleği canlı tutacak bir “utanç müzesi” olarak düzenlenecek.
EKONOMİDE PLANLAMA VE KALKINMACI DEVLET
Ekonomik yaklaşımın merkezine verimlilik, adalet, planlı kalkınma ve dijital dönüşüm oturtulurken, devletin ekonomide aktif düzenleyici, denetleyici ve stratejik yatırımcı rolü yeniden tanımlanıyor. Sanayi, tarım, enerji, teknoloji ve çevre politikalarının bütüncül bir ulusal planlama anlayışıyla ele alınacağı bildirildi. Kamu alımları ve teşvik mekanizmaları stratejik önceliklere göre yeniden yapılandırılacak; yapay zekâ, robotik, biyoteknoloji, uzay ve ileri malzeme teknolojileri başta olmak üzere yenilikçi alanlara yatırım önceliği tanınacak. Merkez Bankası’nın araç bağımsızlığı garanti altına alınacak, dolaylı vergiler aşamalı olarak azaltılacak ve vergi sistemi adalet zeminine oturtulacak. Kamu-özel işbirliği modellerinde şeffaflık ve kamu yararı esas alınacak; zarar veren uygulamalardan vazgeçilecek.
İSTANBUL SÖZLEŞMESİ VE KADIN HAKLARI
Program, Türkiye’nin İstanbul Sözleşmesi’ne yeniden taraf olacağını ve hükümlerinin eksiksiz uygulanacağını taahhüt ediyor. Kadınların siyasette ve karar organlarında eşit katılımı için mevzuatta düzenlemeler yapılacak, pozitif ayrımcılık ve kota uygulamaları güçlendirilecek. Kadın sığınma evleri, danışma merkezleri, cinsel şiddet kriz birimleri ve 7/24 kesintisiz hizmet veren bir şiddet hattından oluşan entegre mücadele sistemi kurulacak. ILO’nun 190 sayılı iş yerinde şiddet ve tacizle mücadele sözleşmesi de yürürlüğe konacak.
DIŞ POLİTİKA VE AB SÜRECİ
Dış siyasette Atatürk’ün “Yurtta Sulh, Cihanda Sulh” ilkesi rehber kabul edilirken, Türkiye’nin Batı ittifakı içindeki etkin konumunun pekiştirileceği vurgulandı. Avrupa Birliği’ne katılım müzakerelerinin hızlandırılacağı, Gümrük Birliği Anlaşması’nın güncelleneceği, Türkiye’nin Avrupa Konseyi, AGİT ve NATO nezdindeki ağırlığının artırılacağı belirtildi. Rusya ve Çin başta olmak üzere diğer ülkelerle dengeli ve eşitlikçi ilişkiler geliştirilecek. Kıbrıs Türk tarafının siyasi eşitliği, egemenlik hakları ve uluslararası hukuktan kaynaklanan menfaatlerinin savunulacağı ifade edildi.
