Hakan Kaplan 
Türkiye’de marketlerde fahiş fiyat artışlarını ortaya çıkarmak amacıyla devreye alınan karekod sistemi, beklenilen faydayı sağlamıyor. Sebze ve meyve fiyatlarının tarladan market raflarına uzanan yolculuğunun izlenmesi için tasarlanan bu sistem, birçok markette ya çalışmıyor ya da yanıltıcı bilgiler sunuyor.
Hakan Kaplan’ın 10 Nisan 2026’da belirttiğine göre, Türkiye genelinde artan denetimlerle birlikte uygulamaya konulan karekod sisteminin pek çok noktada işe yaramadığı görülüyor. Bakanlık, şeffaflığı artırmak amacıyla bu sistemi devreye almış olsa da, tüketicilerin yaşadığı sorunlar dikkat çekiyor.
Karekodların, özellikle sebze ve meyve reyonlarındaki ürün künyelerinde bulunması zorunlu olmasına rağmen, çoğu zaman hata vermesi veya boş sayfalara yönlendirmesi, tüketicilerin ürünlerin fiyat geçişlerini takip etmelerini imkânsız hale getiriyor.
Bir diğer önemli sorun, ürün künyelerinde “alış fiyatı” bilgisinin ya “0,00” olarak girilmesi ya da tamamen boş bırakılması. Uzmanlar, bunun bir teknik aksaklıktan ziyade bilinçli bir tercih olduğunu belirtiyor. Bu yöntemle, ürünlerin tarladan çıkış fiyatı ile raf fiyatı arasındaki farkın gizlenmeye çalışıldığı ifade ediliyor. Bu durum, tüketicinin yüksek kâr oranlarını fark etmesini engelliyor. Ayrıca, yanlış veya eksik veri girişi, dijital denetim sistemlerinin sağlıklı çalışmasını da olumsuz etkiliyor.
Tüketiciler, artan yaşam maliyetleri ve dijital denetim araçlarının yaygınlaşmasıyla artık daha bilinçli hareket ediyor. Marketlerde karşılaştıkları çalışmayan karekodları, hatalı etiketleri ve tutarsız bilgileri fotoğraflayıp kaydediyorlar. Bu kayıtlar, HKS Mobil uygulaması, Alo 175 Tüketici Danışma Hattı ve CİMER aracılığıyla yetkililere iletiliyor. Sonuç olarak, marketler hakkında yapılan şikâyetlerde belirgin bir artış gözlemleniyor.
Tüketici dernekleri, bu konuda vatandaşı bilgilendirmeye devam ediyor. Yetkililer, çalışmayan karekodların basit bir teknik sorun olarak değerlendirilmemesi gerektiğinin altını çizerken, bunun tüketicinin bilgiye erişim hakkını kısıtlayan bir durum olduğuna dikkat çekiyor. Vatandaşlara, bu tür eksikliklerle karşılaştıklarında şikâyet haklarını kullanmaları çağrısında bulunuluyor.
